محمد ابراهيمى وركيانى
164
تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )
مانند مردم مكه تسليم شوند و از سركشى و عناد دست بردارند . واقدى مىنويسد : هنگامى كه خداوند مكه را براى پيامبر ( ص ) گشود ، اشراف هوازن و بزرگان ثقيف گرد آمدند و گفتند : « محمد با مردمى جنگجو تاكنون روبهرو نشده . ازاينرو آماده شويد تا قبل از اينكه او به سراغ شما بيايد ، بر او بتازيد » ، و با اين هدف سپاهى عظيم فراهم آوردند . « 1 » با دريافت خبر آنان ، پيامبراكرم ( ص ) همراه با دههزار نفر از مسلمانان مدينه و دههزار نفر از مردم مكه براى سركوب سپاه هوازن و ثقيف روانه شد و بدينترتيب جنگ حنين رخ داد . قرآنكريم مىفرمايد : لَقَدْ نَصَرَكمُ اللَّهُ فى مَوَاطِنَ كثِيرَة وَ يوْمَ حُنَينٍ إِذْ أَعْجَبَتْكمْ كثْرَتُكمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنْكمْ شَيئًا وَ ضَاقَتْ عَلَيكمُ الأرْضُ بمَا رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّيتُمْ مُدْبرِينَ ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ سَكينَتَهُ عَلَى رَسُولهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنينَ . « 2 » جايگاه جنگ حنين و اهميت آن ، شكست آغازين مسلمانان كه به كثرت سپاه خويش مغرور شده بودند و همچنين عنايت ويژهء الهى در پايان كار ، از نكاتى است كه در اين سوره ، درسآموز است . پيش از جنگ به رسولخدا ( ص ) خبر دادند كه صفوان بن اميه از بزرگان مكه - كه هنوز مشرك است - اسلحه فراوانى در اختيار دارد كه رزمندگان اسلام مىتوانند از آنها استفاده كنند . حضرت از صفوان خواست تا سلاحهاى خود را به صورت عاريهء ضمانتى در اختيار سپاه اسلام قرار دهد . او نيز پذيرفت و يكصد زره و ديگر ادوات جنگى را در اختيار مسلمانان قرار داد ، ولى آنها با وجود كثرت سپاه و امكانات جنگى ، ناباورانه در حمله ناگهانى مردم هوازن - كه در درهاى كمين كرده بودند - فرارى شدند ؛ بهگونهاىكه جز ده تن از بنىهاشم ( ازجمله عباس عموى پيامبر و على ( ع ) ) كسى در كنار رسولخدا باقى نماند . پيامبرخدا به عمويش عباس كه صدايى رسا داشت ، دستور داد تا فراريان را به مقاومت
--> ( 1 ) . واقدى ، المغازى ، ج 2 ، ص 885 ؛ طبرى ، تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 542 . ( 2 ) . توبه ( 9 ) : 25 و 26 .